Sint Pietershof

Klokkentorentje

In de noordwesthoek, gevormd door de grote hof en het Vierkant, rijst een klokkentorentje op. Dit ingetogen torentje dateert uit de tijd van vlak na de bouw van het Hof. Het daarin hangende klokje met het randschrift JHEZUS MARIA ANNO DNI MCCCCCXXIX (1529) kan nog afkomstig zijn uit de in 1692 gesloopte Kruisherenkerk. Dit klokje werd door de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog geroofd en werd vlak na de bevrijding teruggevonden in Hilversum. Een ander klokje is in 1637 gegoten door een klokkengieterij in Enkhuizen. In 1752 is een derde klok gegoten in de Hoornse klokkengieterij van J.N. Derck. In 1943 is deze klok ook in beslaggenomen door de Duitsers, maar deze is nooit meer teruggevonden. De historische Vereniging Oud Hoorn heeft in 1950 voor deze klok een nieuwe klok geschonken.
Gelijktijdig of vlak na de bouw is ook een uurwerk aangebracht. Dit uurwerk is weer in 1774 vervangen door een nieuw van Damis Starre.

Het klokkentorentje.

Het Vierkant

Het huidige “Vierkant” dateert uit 1617 en is grotendeels gebouwd op de fundamenten van het vierkant waaruit het kruisherenklooster bestond. Oorspronkelijk had het huidige vierkant-gedeelte de bestemming van tucht- en dolhuis als onderkomen voor misdadigers en geestelijk gestoorden. Blijkbaar spoedig is daar gedeeltelijk van afgeweken, want behalve deze bestemmingen kregen daarbij de oostelijke vleugel en zuidelijke vleugel van het vierkant een bestemming als vestiging van proveniershuisjes met echter de toegangen aan de grote hofzijde. Wegens een verwoestende brand in 1700 verloor dit bouwdeel en een gedeelte van de aangrenzende bouw veel van zijn authenticiteit van 1617.
In 1814 maakte de gouverneur van Holland een plan bekend tot herinrichting van het vierkant van dolhuis tot Huis van Arrest. Daardoor zouden ook de tegen het vierkant gebouwde proveniershuisjes deel van moeten uitmaken. Een der aanpassingen van de huisjes tot celruimten was toen het verplaatsen van de toegangen van de hofzijde naar de zijde van het vierkant.
Wegens vertrek van het garnizoen in 1923 verviel de functie van het vierkant als Huis van Arrest. Deze wijziging werd in 1926 benut tot wederinrichting van de ruimten en cellen tot grotere wooneenheden. Een aantal bouwkundige onderdelen van en in het buitenmuurwerk aan de binnenplaatszijde, zoals een aantal oeils de boeuf-venstertjes (ovaalvormige venstertjes) voorzien van natuurstenen neggenblokjes zijn nog aanwezig. Een gietijzeren waterpomp, echter niet authentiek, is opgesteld in het midden van de binnenplaats.

De binnenhof van het Vierkant.