Het Patriottisme in Hoorn in de jaren 1786 en 1787 (20)

Vluchtelingen uit Overijsel werden in Hoorn door 't oranje-gezinde volk uitgescholden "dat het niet om te horen, te zien of te verdragen was". De oranje-cocardes kwamen al weer voor de dag en men liep met een goudsbloempje of ander bloempje achteloos in de mond, vertelt Klaas van Voorst.
't Vliegend legertje uit de Streek trok met pak en zak over Hoorn en Purmerend naar Amsterdam.
Donderdag 20 september werden alle exercerende leden van 't Genootschap "Voor Vaderland en Vrijheid" onder de wapenen geroepen, maar even spoedig weer naar huis gestuurd. Bij de vroedschap kwam een schrijven van de Staten-Generaal binnen 't verbod van 't dragen van oranje in te trekken.
Men kon echter nog niet tot een besluit komen. Ter verzekering van de orde lieten Gecommitteerde Raden overdag en 's nachts patrouilles van dragonders door de stad rijden. 't Bleef rustig, hoewel spannend. De ongelukstijdingen namen toe: Rotterdam, Delft, Haarlem, Gouda waren om. In Den Haag waren de patriotten ontwapend. Boven uit hun huizen konden de Hoornse vrijcorporisten "in Edam, Enkhuizen en Medemblik de prinsenvlag van de toren zien waaien" (sterke mededeling van Van Voorst!).

Er kwamen nog meer patriottische cavallerie-eenheden in de stad, wat de tegenstelling alleen nog maar vergrootte. Op zaterdag de 22e septmber eiste 't volk intrekking van 't verbod van oranje-dragen, maar 't gebeurde nog niet. Wel verzocht de magistraat 't vrij corps te ontbinden, doch de commissie van defensie in Purmerend adviseerde afwijzend. Voor alle zekerheid besloot 't Genootschap 'n wacht van twintig man in de Doelen te plaatsen om de geweren te bewaken. Al mocht men zich dan nog niet met oranje tooien, 't gebeurde toch, wat enkele dragonders aanleiding gaf 't bij de burgers af te pakken en in de zak te steken. De volgende dag, zondag 23 september, kwam men toch overeen 't Genootschap te ontbinden, op voorwaarde, dat niemand gemolesteerd zou worden. 't Garnizoenscommando ging op last der Hollandse Staten weer over van Gecommitteerde Raden op 't tadsbestuur ¹). De dragonders en de overige cavallerie, in totaal zes compagnieën, vertrokken die dag naar Amsterdam. Voorwaar voor de patriotten "een inmoeilijke en leelijke zaak".
De Prins bleek dezelfde dag in Den Haag teruggekeerd te zijn.

1) Dit commando had van 23 maart af bij Gecommitteerde Raden berust, zoals o.a. bleek uit 't feit dat hun secretaris, Blok, slechts paspoorten voor bewegingsvrijheid mocht afgeven.