Het Patriottisme in Hoorn in de jaren 1786 en 1787 (23)

Dit bleek echter gevaarlijk. Want in februari 1788 diende zich een drost met twee dienaars van 't Hof van Holland aan om vier geconstitueerden op te halen, de heren V. Brouwer, Dr. F. G. H. Welman, P. Houttuyn en W. Ris. De vogels waren echter gevlogen, waarschijnlijk intijds gewaarschuwd.

In 't begin van december werd 't vroegere pand der Vaderlandse Sociëteit, nu dichtgespijkerd met planken en zwaar beschadigd, op de St. Nicolaasveiling voor f 4050.- verkocht aan enige voormalige leden. Wat was er overgebleven van de grote woorden, waarmee Mr. H. Carbasius, oudste kapitein van 't vrij corps "Voor Vaderland en Vrijheid" en secretaris van de stad zijn toespraak tot de leden in oktober 1786 besloot? Hij zei toen: "laat ons niet rusten voor dat wij de Vrijheid in haren luister hebben hersteld of Dood voor de Voeten van de vervoeyelijke Dwingelandyen Aristocratie nedervallen: dat zijn wij aan God, het Vaderland, Ons zelven en de nakomelingschap verschuldigd". Liever dan deze woorden voor onze rekening te willen nemen, sluiten wij ons aan bij Mr. J. Dirks in de slotwoorden van zijn schets "De uitgewekenen uit Nederland naar Frankrijk 1787-1795" aldus luidend: "Welk een wisseling! Welke omkeeringen! Waarlijk in anderen zin is hier toepasselijk wat onze voorvaderen ons soms op het lijkkleed hunner gildebaren deden lezen: 'Heden mij, morgen dij'."

Schoorl, februari 1957. R. P. GOETTSCH.

De schrijver betuigt zijn erkentelijkheid aan de archivaris der stad, Drs. T. R. Mulder, voor het ter beschikking stellen van enige belangrijke archivalia, alsmede voor het verstrekken van enkele aanwijzingen, die de tekst verhelderden.

DE SCHRIJVER.

Geraadpleegde werken:

Jhr. Mr. D. van Akerlaken: Mr. Hendrik van Stralen.
Auteur onbekend: Beknopte historie der onlusten in de Nederlanden sedert de onderhandelingen over de gewapende neutraliteit in 1780 tot op dezen tijd. Deel III en IV. Braband 1792.
C. W. Bruinvis: Het patriotisme te Alkmaar 1781-1791.
Uitgave sted. best. van Hoorn: Combustien in Hoorn van 1786-1788.
Mr. J. Dirks: De uitgewekenen uit Nederland naar Frankrijk 1787-1795.
Dr. J. Geyl: Patriotten en N.S.B.-ers.
Gosses en Japikse: Handboek tot de staatkundige geschiedenis van Nederland.
Dr. J. Hartog: De patriotten en Oranje 1747-1787.
J. C. Kerkmeijer: De historische schoonheid van Hoorn.
W. P. Kops: De Oranje-oproeren te Hoorn 1786 en 1787.
H. Kroon Dzn. en F. Kaptein: Nieuwe kroniek van Hoorn.
Cornelis van Oostveen: Minuten uit het notarieel archief bevattende twaalf attestaties, afgelegd tegenover C. v. Oostveen, notaris publicq bij het Hof v. Holland, gevestigd te Alkmaar.
(Notarieel archief Alkmaar No 733, 15-23 maart 1787.)
Ks. van Voorst: Vervolg op de Chronijk van Hoorn, IIIe deel 1781-1799.